Allergieën zijn overmatige reacties van het immuunsysteem op normaal onschadelijke stoffen, ook wel allergenen genoemd. Wanneer het immuunsysteem een allergie ontwikkelt, beschouwt het bepaalde stoffen als gevaarlijk en produceert het antilichamen om deze te bestrijden. Dit proces kan verschillende onprettige symptomen veroorzaken.
Allergenen komen in vele vormen voor en kunnen worden ingedeeld in verschillende categorieën:
Symptomen kunnen variëren van lichte klachten zoals niezen en jeuk tot ernstige reacties. Raadpleeg een arts bij aanhoudende klachten of bij vermoeden van ernstige allergische reacties.
Hooikoorts, ook bekend als allergische rhinitis, is een van de meest voorkomende allergische aandoeningen in Nederland. Deze wordt veroorzaakt door een allergische reactie op stuifmeel van bomen, grassen en onkruiden. In Nederland begint het pollenseizoen meestal in februari met elzen- en hazelpollen, gevolgd door berkenpollen in maart-april, graspollen van mei tot juli, en onkruidpollen tot in de herfst.
Typische klachten zijn niezen, een verstopte of loopneus, jeukende en tranende ogen, en soms ook keelpijn of hoesten. Deze symptomen kunnen de kwaliteit van leven aanzienlijk beïnvloeden.
Voor de behandeling van hooikoorts zijn verschillende effectieve medicijnen beschikbaar bij de apotheek:
Preventieve maatregelen zoals het sluiten van ramen tijdens hoge pollenconcentraties en het vermijden van buitenactiviteiten op winderige dagen kunnen ook helpen de klachten te verminderen.
Huidallergieën zoals contactallergie en atopisch eczeem komen veel voor in Nederland. Contactallergie ontstaat door direct contact met allergenen, terwijl atopisch eczeem vaak erfelijk bepaald is en al op jonge leeftijd kan optreden.
De meest voorkomende oorzaken van huidreacties zijn:
Symptomen variëren van milde jeuk en roodheid tot ernstige uitslag en blaren. Voor behandeling zijn verschillende opties beschikbaar, zoals antihistaminica tabletten (Cetirizine, Hydroxyzine), corticosteroïd crèmes (Hydrocortison, Betamethason) en verzachtende crèmes. Goede huidverzorging met hypoallergene producten helpt uitbraken voorkomen.
Het is belangrijk om het verschil te kennen tussen voedselallergieën en voedselintoleranties. Bij een allergie reageert het immuunsysteem heftig op bepaalde eiwitten, terwijl intolerantie meestal het gevolg is van een tekort aan bepaalde enzymen om voedsel te verteren.
In Nederland zien we regelmatig reacties op noten, koemelk, eieren en schaaldieren. Symptomen kunnen variëren van maagklachten en huidreacties tot ernstige ademhalingsproblemen.
Voor behandeling van milde reacties zijn antihistaminica effectief, terwijl een EpiPen levensreddend kan zijn bij ernstige allergische reacties. Probiotica kunnen ondersteuning bieden voor een gezonde darmflora. Het consequent vermijden van allergene voedingsmiddelen en zorgvuldig lezen van etiketten blijft de beste preventie.
Huisstofmijt is de hoofdoorzaak van binnenallergieën en zorgt voor klachten gedurende het hele jaar. Deze microscopisch kleine organismen leven in matrassen, kussens, tapijten en stoffering, waar ze zich voeden met afgestorven huidcellen. Naast huisstofmijt kunnen ook andere binnenluchtvervuilers zoals schimmels, dierenhaar en huisverf allergische reacties veroorzaken.
Binnenallergieën veroorzaken symptomen zoals een verstopte of loopneus, niezen, jeukende ogen en hoesten. Voor effectieve behandeling zijn verschillende medicijnen beschikbaar:
Aanvullende huishoudsmaatregelen zoals regelmatig stofzuigen met HEPA-filter, luchtvochtigheid tussen 40-60% houden en allergenenarme bedtextiel gebruiken kunnen de klachten aanzienlijk verminderen.
Het kiezen van de juiste allergiemedicatie hangt af van het type allergie, de ernst van de symptomen en persoonlijke omstandigheden. Receptvrije antihistaminica zijn vaak geschikt voor milde klachten, terwijl receptplichtige medicijnen zoals corticosteroïd neussprays effectiever zijn bij ernstigere symptomen. Let altijd op mogelijke bijwerkingen en contra-indicaties, vooral bij zwangerschap of andere medicijngebruik.
Een combinatie van verschillende behandelingen geeft vaak het beste resultaat. Overweeg een allergietest bij onduidelijke klachten of onvoldoende effect van medicatie. Voor seizoensgebonden allergieën is preventieve behandeling twee weken voor het pollenseizoen aan te raden.
Belangrijke leefstijladviezen omvatten het vermijden van allergenen waar mogelijk, het bijhouden van een symptomendagboek en het correct bewaren van medicijnen op kamertemperatuur. Raadpleeg altijd uw apotheker voor persoonlijk advies over de beste behandeloptie.
