Diabetes mellitus is een chronische stofwisselingsziekte waarbij het lichaam moeite heeft met het reguleren van de bloedsuikerspiegel. Dit gebeurt omdat de alvleesklier onvoldoende insuline produceert of omdat het lichaam niet goed reageert op insuline. Insuline is het hormoon dat verantwoordelijk is voor het transport van glucose uit het bloed naar de cellen.
Type 1 diabetes ontstaat meestal op jonge leeftijd en is het gevolg van een auto-immuunreactie waarbij de insulineproducerende cellen worden vernietigd. Patiënten zijn volledig afhankelijk van insuline-injecties. Type 2 diabetes ontwikkelt zich geleidelijk en komt voornamelijk voor bij volwassenen. Hierbij produceert het lichaam nog wel insuline, maar reageert er niet optimaal op.
Vroege symptomen van diabetes omvatten overmatige dorst, frequent urineren, vermoeidheid, wazig zien en langzaam genezende wonden. In Nederland heeft ongeveer 1,1 miljoen mensen diabetes, waarvan 90% Type 2 diabetes heeft. Risicofactoren zijn onder andere overgewicht, bewegingsgebrek, erfelijkheid, leeftijd boven de 45 jaar en bepaalde etnische achtergronden.
Regelmatige bloedsuikercontrole is essentieel voor het succesvol managen van diabetes. Door uw bloedglucose te monitoren krijgt u inzicht in hoe voeding, beweging, medicatie en stress uw suikerspiegel beïnvloeden. Dit helpt u en uw zorgverlener om de juiste behandelbeslissingen te nemen.
In Nederlandse apotheken zijn verschillende merken glucosemeters verkrijgbaar, zoals Accu-Chek, OneTouch, FreeStyle en Contour. Bij elke meter horen specifieke teststrips en lancetten. Het is belangrijk om altijd de juiste strips voor uw meter te gebruiken voor accurate resultaten. Teststrips hebben een beperkte houdbaarheid en moeten droog bewaard worden.
De HbA1c-waarde geeft het gemiddelde bloedsuikergehalte over de afgelopen 2-3 maanden weer. Voor de meeste diabetespatiënten geldt een streefwaarde van minder dan 53 mmol/mol (7%). Deze waarde wordt meestal elke 3-6 maanden gemeten door uw huisarts of diabetesverpleegkundige.
Hoe vaak u moet meten hangt af van uw type diabetes en behandeling:
Continue glucose monitoring (CGM) systemen zoals FreeStyle Libre en Dexcom worden steeds populairder. Deze sensoren meten continu uw glucosewaarden en geven trends weer, waardoor u minder vaak hoeft te prikken. In Nederland worden CGM-systemen vergoed voor specifieke patiëntgroepen volgens de richtlijnen van de zorgverzekeraar.
Orale diabetesmedicijnen zijn een essentieel onderdeel van de behandeling van type 2 diabetes. Deze medicijnen helpen de bloedsuikerspiegel te reguleren en kunnen verschillende werkingsmechanismen hebben. In Nederland zijn verschillende soorten orale diabetesmedicijnen verkrijgbaar, elk met specifieke eigenschappen en toepassingen.
Metformine is vaak het eerste medicijn dat wordt voorgeschreven bij type 2 diabetes. Bekende merknamen zijn Glucophage en Metformax. Dit medicijn vermindert de glucoseproductie door de lever en verbetert de insulinegevoeligheid van de spieren. Metformine veroorzaakt geen gewichtstoename en heeft een laag risico op hypoglykemie.
Deze medicijnengroep, waaronder Glimepiride en Gliclazide, stimuleert de pancreas om meer insuline aan te maken. Ze zijn effectief in het verlagen van de bloedsuiker, maar kunnen wel gewichtstoename en hypoglykemie veroorzaken. Regelmatige monitoring van de bloedsuikerspiegel is belangrijk bij gebruik van deze medicijnen.
DPP-4 remmers zoals Sitagliptine en Saxagliptine werken door het verhogen van incretinehormonen. SGLT-2 remmers zoals Empagliflozine en Dapagliflozine helpen overtollige glucose via de urine af te voeren en kunnen bijkomende voordelen hebben voor hart en nieren.
Mogelijke bijwerkingen van orale diabetesmedicijnen kunnen zijn:
Het is belangrijk om medicijnen volgens voorschrift in te nemen en regelmatig contact te houden met uw zorgverlener. Combinatiepreparaten kunnen effectief zijn voor patiënten die meerdere medicijnen nodig hebben. Let altijd op mogelijke interacties met andere medicijnen en bespreek dit met uw apotheker.
In Nederland zijn verschillende soorten insuline verkrijgbaar, elk met specifieke werkingsduur en eigenschappen. Snelwerkende insulines zoals NovoRapid en Humalog beginnen binnen 15 minuten te werken en zijn ideaal voor maaltijden. Langwerkende insulines zoals Lantus en Levemir bieden 24-uurs basale dekking. Gemengde insulines combineren beide eigenschappen voor gemak bij bepaalde behandelschema's.
Moderne insulinepennen maken insuline toediening eenvoudig en discreet. Deze herbruikbare of wegwerp pennen werken samen met specifieke naalden in verschillende lengtes. Voor kinderen en dunne personen zijn kortere naalden (4-5mm) vaak geschikt, terwijl volwassenen meestal 6-8mm naalden gebruiken.
Ongeopende insuline moet in de koelkast bewaard worden (2-8°C), terwijl geopende pennen tot 4 weken bij kamertemperatuur houdbaar zijn. Juiste injectietechniek omvat het wisselen van injectieplaatsen, het vasthouden van de naald 10 seconden na injectie, en het volgen van voorgeschreven doseringen en timing volgens uw behandelschema.
Voor diabeteszorg onderweg zijn gespecialiseerde tassen en koeltassen onmisbaar om medicatie en meetapparatuur veilig te bewaren. Alcohol swabs zorgen voor hygiënische injecties, terwijl sharps containers veilige naaldafvoer garanderen volgens Nederlandse afvalrichtlijnen.
Diabetessokken met naadloze constructie voorkomen voetproblemen, een belangrijke complicatie bij diabetes. Medische identificatiearmbanden of kettingen kunnen levensreddend zijn in noodsituaties. Moderne diabetes apps helpen bij het bijhouden van bloedsuikerwaardes, medicatie en voedingsinname, waardoor zelfmanagement wordt verbeterd.
Een uitgebalanceerd dieet is cruciaal bij diabetesbeheer. Voedingssupplementen zoals chroom, magnesium en omega-3 vetzuren kunnen bloedsuikerregulatie ondersteunen. Speciale sportdranken zonder toegevoegde suikers helpen bij het handhaven van elektrolytenbalans tijdens fysieke activiteit.
Wondzorgproducten zijn essentieel omdat diabetici langzamer genezen. Vitamine D, B12 en foliumzuur supplementen kunnen tekorten aanvullen die vaker voorkomen bij diabetes. Neem contact op met uw zorgverlener bij aanhoudend hoge of lage bloedsuikers, tekenen van infectie, of veranderingen in gezondheid.
In Nederland vergoedt de basisverzekering diabetesmedicatie, bloedglucosemeters en teststrips. Aanvullende verzekeringen kunnen kosten dekken voor diabetessokken, voetzorg en diëtistconsulten. Controleer uw polisvoorwaarden voor specifieke vergoedingsregelingen.
