Reisziekte, ook wel bekend als bewegingsziekte of kinetose, is een veel voorkomende aandoening die optreedt wanneer het evenwichtsorgaan in het binnenoor tegenstrijdige signalen ontvangt over beweging en positie. Dit gebeurt wanneer wat je ziet niet overeenkomt met wat je lichaam voelt tijdens verplaatsing.
De meest voorkomende symptomen van reisziekte zijn misselijkheid, braken, duizeligheid, zweten, hoofdpijn en een algemeen onwel gevoel. Deze klachten kunnen variëren van licht ongemak tot ernstige symptomen die het reizen zeer onaangenaam maken.
Niet iedereen is even gevoelig voor reisziekte. Kinderen tussen de 2 en 12 jaar zijn het meest vatbaar, terwijl volwassenen vaak minder last hebben. Vrouwen ervaren over het algemeen vaker reisziekte dan mannen, vooral tijdens de menstruatie of zwangerschap. Ook mensen met migraine of evenwichtsproblemen hebben een verhoogd risico.
Reisziekte kan worden veroorzaakt door verschillende vormen van vervoer:
Antihistaminica zijn de meest gebruikte medicijnen tegen reisziekte. Dimenhydrinaat (zoals Dramamine) en meclizine zijn populaire keuzes die verkrijgbaar zijn zonder recept bij Nederlandse apotheken en drogisterijen. Deze medicijnen blokkeren histaminereceptoren in de hersenen die betrokken zijn bij misselijkheid en braken. Het voordeel is hun bewezen effectiviteit, maar ze kunnen wel slaperigheid veroorzaken.
Scopolamine pleisters worden achter het oor geplakt en geven gedurende drie dagen een constante afgifte van de werkzame stof. Deze zijn alleen verkrijgbaar op recept en zijn zeer effectief voor langere reizen. Het nadeel is dat ze bijwerkingen kunnen hebben zoals droge mond en wazig zien.
Gember is een populair natuurlijk middel dat in verschillende vormen verkrijgbaar is: capsules, thee, snoepjes of verse gemberwortel. Wetenschappelijk onderzoek toont aan dat gember effectief kan zijn tegen misselijkheid. Het voordeel is dat het weinig bijwerkingen heeft en veilig is voor de meeste mensen, inclusief zwangere vrouwen.
Cocculus en Nux vomica zijn veelgebruikte homeopatische remedies tegen reisziekte. Hoewel de wetenschappelijke bewijsvoering beperkt is, ervaren sommige mensen wel verlichting. Deze middelen hebben geen bijwerkingen en kunnen gecombineerd worden met andere behandelingen.
In Nederlandse apotheken zijn verschillende effectieve medicijnen verkrijgbaar om reisziekte te voorkomen en behandelen. Deze geneesmiddelen helpen bij het verminderen van misselijkheid, braken en duizeligheid tijdens het reizen.
De meeste reisziekte medicijnen zijn in Nederland verkrijgbaar zonder recept bij apotheken en drogisterijen. Dit maakt het gemakkelijk om zich voor te bereiden op reizen. Scopoderm TTS pleisters zijn alleen verkrijgbaar op recept en vereisen een consult met de huisarts. Voor advies over het meest geschikte middel kunt u altijd terecht bij de apotheker.
Het correct innemen van reisziekte medicijnen is cruciaal voor optimale werking. Timing en dosering spelen een belangrijke rol bij het voorkomen van klachten tijdens het reizen.
Voor de beste resultaten moet u reisziekte medicijnen innemen voordat de klachten beginnen. Dramamine en Nausicalm tabletten werken het beste wanneer ze 30-60 minuten voor vertrek worden ingenomen. Travel-Gum kan 30 minuten van tevoren worden gebruikt, terwijl Scopoderm TTS pleisters 5-6 uur voor de reis moeten worden aangebracht.
Volwassenen nemen meestal 1-2 tabletten Dramamine of Nausicalm per 4-6 uur, met een maximum van 8 tabletten per dag. Voor kinderen vanaf 6 jaar geldt een lagere dosering. Zintona capsules worden 2-3 keer per dag ingenomen. Let op mogelijke bijwerkingen zoals slaperigheid, vooral bij dimenhydrinaat. Combinatie met alcohol of andere sederende medicijnen moet worden vermeden. Raadpleeg altijd de bijsluiter en bij twijfel uw apotheker voor persoonlijk advies over dosering en mogelijke interacties met andere geneesmiddelen.
De juiste zitplaats kan een groot verschil maken bij het voorkomen van reisziekte. Kies bij voorkeur een plek waar u vooruit kunt kijken en waar de beweging het minst voelbaar is. In de auto is de voorstoel naast de bestuurder ideaal. Bij treinreizen kiest u best een zitplaats in de rijrichting. In bussen en vliegtuigen zijn de plaatsen boven de vleugels of in het midden van het voertuig het meest stabiel.
Vermijd zware, vette of kruidige maaltijden voor vertrek. Eet liever lichte, goed verteerbare voeding zoals crackers, toast of bananen. Drink voldoende water, maar vermijd alcohol en koolzuurhoudende dranken. Een lege maag kan reisziekte verergeren, dus reis nooit op een compleet lege maag.
Frisse lucht en goede ventilatie helpen enorm bij het voorkomen van misselijkheid. Afleidingstechnieken zoals muziek luisteren, gesprekken voeren of lichte ontspanningsoefeningen kunnen ook helpen. Hulpmiddelen zoals:
Raadpleeg direct een arts wanneer reisziekte gepaard gaat met aanhoudend braken, uitdroging, hoge koorts of ernstige duizeligheid. Ook bij symptomen die dagen na de reis aanhouden, is medische controle noodzakelijk. Tekenen van uitdroging zoals droge mond, verminderde urineproductie of extreme vermoeidheid vereisen onmiddellijke aandacht.
Mensen met chronische aandoeningen zoals diabetes, hartproblemen of evenwichtsstoornissen moeten vooraf medisch advies inwinnen. Voor lange reizen of frequente zakelijke trips kunnen artsen sterkere medicijnen op recept voorschrijven. Zwangere vrouwen en ouders van kleine kinderen krijgen bij de huisarts aangepaste adviezen, aangezien niet alle medicijnen geschikt zijn. Bij terugkerende ernstige reisziekte kan onderzoek naar onderliggende oorzaken nodig zijn.
